Jak karmić zwierzęta jesienią? Przygotuj je na chłodniejszy okres
Pavel Frček

Autor: Pavel Frček

27.08.2026

Jak karmić zwierzęta jesienią? Przygotuj je na chłodniejszy okres

Lato powoli dobiega końca, dni stają się krótsze, a poranki coraz chłodniejsze. Dla hodowców początek jesieni to idealny moment, aby przygotować zwierzęta na okres, w którym pastwiska nie będą już tak obfite, a pogoda stanie się znacznie bardziej zmienna. Nie trzeba przy tym czekać na pierwsze przymrozki. Wczesna kontrola kondycji, dostosowanie żywienia i przygotowanie pomieszczeń mogą znacznie ułatwić przejście do chłodniejszej części roku.


Niezależnie od tego, czy hodujesz owce, kozy, bydło, świnie czy drób, kilka podstawowych zasad pozostaje takich samych. Na czym więc warto skupić się na początku jesieni?

Sprawdź kondycję zwierząt, zanim nadejdą chłody

Pod koniec lata warto poświęcić każdemu zwierzęciu nieco więcej uwagi. Czy ma optymalną masę ciała? Czy nie traci na wadze? Czy porusza się bez problemów i wygląda na zdrowe? Regularna ocena kondycji pozwala wykryć problem jeszcze zanim połączy się on ze zwiększonym zapotrzebowaniem energetycznym związanym z chłodniejszą pogodą.


Jesień to również okres większej wilgotności i błota. Warto więc kontrolować racice i kopyta oraz zapewnić zwierzętom możliwość przebywania na suchym podłożu. Długotrwale mokre środowisko może przyczyniać się do problemów z kończynami i ogólnego dyskomfortu. Zwracaj również uwagę na kaszel, wydzielinę z nosa, apatię lub inne zmiany w zachowaniu. Codzienny kontakt ze zwierzętami jest często najlepszą okazją, aby odpowiednio wcześnie zauważyć drobny problem.


W zależności od konkretnego gatunku zwierząt i sposobu chowu elementem jesiennej opieki może być również kontrola pasożytów. Ewentualne odrobaczanie lub inne zabiegi weterynaryjne warto jednak przeprowadzać celowo, zgodnie z rzeczywistą potrzebą i zaleceniami lekarza weterynarii.

Dostosuj żywienie do coraz mniej obfitych pastwisk

Zielone pastwisko na początku jesieni może nadal wyglądać atrakcyjnie, jednak jego wartość odżywcza stopniowo spada. Wraz z chłodniejszą pogodą zwierzęta potrzebują też więcej energii do utrzymania temperatury ciała. Dlatego ważne jest bieżące monitorowanie ich kondycji i pobrania paszy oraz, w razie potrzeby, rozpoczęcie dokarmiania.


Podstawą powinna być dobrej jakości pasza objętościowa odpowiednia dla danego gatunku zwierzęcia. Siano lub sianokiszonka muszą być prawidłowo przechowywane, bez pleśni i oznak zepsucia. W razie potrzeby dawkę pokarmową można uzupełnić odpowiednią paszą energetyczną oraz dodatkami mineralnymi i witaminowymi. Nie istnieje jednak jedna uniwersalna dawka – inne potrzeby mają owce, inne kozy, bydło czy świnie, a znaczenie mają również wiek, kondycja i użytkowość zwierzęcia.


Początek jesieni to zatem również dobry moment na kontrolę zapasów. Lepiej już teraz przekonać się, że siana nie wystarczy na zimę, niż rozwiązywać ten problem wtedy, gdy pastwisko będzie już praktycznie bezużyteczne.

Przygotuj suche schronienie bez przeciągów

Sam chłód nie musi być dla wielu zwierząt gospodarskich największym problemem. Bardziej niekorzystne jest połączenie niskiej temperatury, wiatru i wilgoci. Dlatego zwierzęta powinny mieć możliwość schronienia się w suchym miejscu, chronionym przed deszczem i wiatrem.


Jeszcze przed jesiennymi deszczami warto sprawdzić obory, wiaty, kurniki oraz inne pomieszczenia dla zwierząt. Skontroluj dach, nieszczelności i miejsca, przez które do środka może dostawać się woda. Pomieszczenie powinno być chronione przed przeciągami, a jednocześnie dobrze wentylowane. Całkowite zamknięcie wszystkich otworów nie jest rozwiązaniem – niewystarczająca wymiana powietrza może prowadzić do gromadzenia się wilgoci i pogorszenia jakości środowiska.


Duże znaczenie ma również ściółka. Powinna pozostawać sucha, a zabrudzone lub przemoczone miejsca trzeba regularnie usuwać. Wraz z nadejściem chłodniejszego okresu warto więc zgromadzić odpowiedni zapas słomy, wiórów lub innego materiału, którego używasz na co dzień.

Nie zapominaj o wodzie i przygotuj się na zmiany pogody

Latem poidła kontrolujemy automatycznie, ponieważ wysokie temperatury szczególnie nas do tego skłaniają. Jesienią jednak znaczenie wody nie maleje. Zwierzęta muszą mieć stały dostęp do wystarczającej ilości czystej i świeżej wody, a poidła należy regularnie kontrolować. Wraz z pierwszymi mroźnymi nocami pojawia się także ryzyko zamarzania wody.


Właśnie teraz jest więc odpowiedni moment, aby sprawdzić system pojenia i ewentualnie przygotować rozwiązanie zapobiegające zamarzaniu, zanim temperatury rzeczywiście spadną poniżej zera.


Jesienna pogoda potrafi też zaskoczyć. Kilka ciepłych dni może szybko ustąpić miejsca deszczowi, silnemu wiatrowi lub pierwszemu wyraźnemu ochłodzeniu. Warto więc z wyprzedzeniem zadbać o wystarczającą ilość paszy, ściółki i innych podstawowych zapasów. Jeżeli niektóre systemy w budynkach gospodarskich są zależne od energii elektrycznej, dobrze jest również przygotować plan działania na wypadek przerwy w dostawie prądu.


Przygotowanie do jesieni nie musi oznaczać dużych zmian z dnia na dzień. Często wystarczy odpowiednio wcześnie sprawdzić kilka podstawowych rzeczy – kondycję zwierząt, jakość paszy, zapasy, stan pomieszczeń oraz dostęp do wody. Dzięki temu przejście do chłodniejszego okresu będzie spokojniejsze nie tylko dla zwierząt, ale także dla samego hodowcy.

Inne artykuły

Dlaczego jesień to najlepszy czas na zakup kur?

28.08.2026

Dlaczego jesień to najlepszy czas na zakup kur?

Jesienny początek hodowli ma kilka zalet. Wystarczy dobrze przygotować kurnik, paszę, poidła oraz zabezpieczenie przed drapieżnikami.

Czytaj artykuł
Pszczelarstwo we wrześniu: o czym pszczelarze nie powinni zapomnieć?

27.08.2026

Pszczelarstwo we wrześniu: o czym pszczelarze nie powinni zapomnieć?

Pszczelarz powinien w tym okresie sprawdzić zapasy, stan zdrowia rodziny pszczelej, siłę poszczególnych uli oraz zabezpieczenie przed chłodem, szkodnikami i rabunkiem.

Czytaj artykuł
Jak karmić zwierzęta jesienią? Przygotuj je na chłodniejszy okres

27.08.2026

Jak karmić zwierzęta jesienią? Przygotuj je na chłodniejszy okres

Lato powoli dobiega końca, dni stają się krótsze, a poranki coraz chłodniejsze. Dla hodowców początek jesieni to idealny moment, aby przygotować zwierzęta na okres, w którym pastwiska nie będą już tak obfite, a pogoda stanie się znacznie bardziej zmienna. Nie trzeba przy tym czekać na pierwsze przymrozki. Wczesna kontrola kondycji, dostosowanie żywienia i przygotowanie pomieszczeń mogą znacznie ułatwić przejście do chłodniejszej części roku.

Czytaj artykuł