Jak karmić bydło?
Pavel Frček

Autor: Pavel Frček

21.10.2025

Jak karmić bydło?

Prawidłowe żywienie jest absolutną podstawą zdrowia i wydajności krów mlecznych. Krowy są wymagającymi zwierzętami – niezależnie od tego, czy chodzi o produkcję mleka, rozród czy ogólny dobrostan, każdy składnik dawki pokarmowej ma swoje znaczenie. W tym artykule przyjrzymy się zasadom żywienia krów mlecznych i ich cieląt w warunkach domowych oraz w mniejszych gospodarstwach.

Podstawowe zasady żywienia

  • Stopniowe zmiany paszy – zwierzęta są wrażliwe na nagłe zmiany, dlatego każdą modyfikację należy wprowadzać stopniowo.
  • Wiek i wydajność – inną dawkę potrzebuje jałówka, a inną wysoko wydajna krowa.
  • Przechowywanie pasz – pasza musi być sucha i zdrowa, nigdy nie podawaj spleśniałej ani zaparzonej.
  • Dostatek wody – woda jest podstawowym składnikiem odżywczym, a jej spożycie może być bardzo wysokie (patrz niżej).

Skład mieszanki paszowej dla krów mlecznych

Największą część dawki pokarmowej (75–80%) powinny stanowić pasze objętościowe – siano, zielonka, sianokiszonka, kiszonka. Ta część zapewnia podstawową ilość włókna potrzebnego do prawidłowego trawienia. Kolejnym elementem są pasze treściwe, które stanowią źródło energii i białka. Podaje się je w ograniczonych ilościach (maks. 3 kg na jedno karmienie), najlepiej równomiernie rozłożonych na dwa posiłki dziennie. Warto również dodawać substancje uzupełniające – mocznik, minerały (wapń, fosfor, sód, potas) i witaminy są niezbędne dla zdrowia, odporności i produkcji mleka.

Żywienie w formie TMR

Najbardziej odpowiednią i efektywną formą karmienia jest tzw. TMR (Total Mixed Ration) – całkowicie wymieszana dawka paszowa, która zawiera idealne proporcje pasz objętościowych i treściwych. Dzięki temu każda krowa otrzymuje taką samą ilość składników odżywczych w każdym kęsie.

Pobór wody

Pobór wody jest kluczowy dla zdrowia krów. Krowy zasuszone (nieprodukujące mleka) spożywają 30–50 litrów wody dziennie, krowy w laktacji około 100–120 litrów dziennie. W czasie wysokich temperatur spożycie może wzrosnąć nawet do 180 litrów dziennie. Zasadą jest zapewnienie czystej, świeżej wody, dostępnej przez cały czas.

Żywienie cieląt

Żywienie cieląt przebiega w trzech głównych etapach:


  1. Okres siarowy (1.–6. dzień): kluczowy dla odporności, cielę musi otrzymać odpowiednią ilość dobrej jakości siary jak najszybciej po urodzeniu.
  2. Żywienie mleczne (6.–56. dzień): podaje się mieszankę mleczną lub mleko. Cielę stopniowo zaczyna próbować starter – wysokiej jakości paszę roślinną.
  3. Żywienie roślinne (od 56. dnia): po odsadzeniu cielę przechodzi na stały pokarm. Dzięki starterowi, podawanemu już od 4. dnia życia, przedżołądki rozwijają się prawidłowo.

Inne artykuły

Jak wzmocnić odporność zwierząt po zimie

10.04.2026

Jak wzmocnić odporność zwierząt po zimie

Okres zimowy jest dla większości zwierząt gospodarskich wymagający. Niedobór naturalnego ruchu, mniejsza ilość świeżej paszy oraz ograniczony dostęp do światła słonecznego często odbijają się na ich kondycji. Wraz z nadejściem wiosny pojawia się więc idealny moment, aby skupić się na wzmocnieniu odporności, tak aby zwierzęta mogły przejść do nowego sezonu bez problemów zdrowotnych. W tym okresie bowiem wzrasta ryzyko chorób, pasożytów oraz ogólnego osłabienia organizmu.

Czytaj artykuł
Kura wielkanocna: kolorowe jajka bez farbowania

01.04.2026

Kura wielkanocna: kolorowe jajka bez farbowania

Wielkanoc większości z nas nieodłącznie kojarzy się z malowanymi jajkami we wszystkich kolorach. Czy wiesz jednak, że istnieje rasa kur, która znosi takie jajka całkowicie naturalnie? Właśnie dlatego nazywana jest „kurą wielkanocną”. Chodzi o rasę Araukana, znaną ze swoich niezwykłych cech i wyjątkowej nieśności.

Czytaj artykuł
Jak radzić sobie z wilgocią w kurniku?

25.03.2026

Jak radzić sobie z wilgocią w kurniku?

Wilgoć w kurniku to częsty problem, którego nie należy lekceważyć. Na pierwszy rzut oka może wydawać się niegroźna, ale w dłuższej perspektywie negatywnie wpływa na zdrowie kur oraz jakość środowiska. Dlatego ważne jest, aby utrzymać kurnik suchy i dobrze wentylowany.

Czytaj artykuł