Autor: Pavel Frček
21.10.2025
Jak karmić bydło?
Prawidłowe żywienie jest absolutną podstawą zdrowia i wydajności krów mlecznych. Krowy są wymagającymi zwierzętami – niezależnie od tego, czy chodzi o produkcję mleka, rozród czy ogólny dobrostan, każdy składnik dawki pokarmowej ma swoje znaczenie. W tym artykule przyjrzymy się zasadom żywienia krów mlecznych i ich cieląt w warunkach domowych oraz w mniejszych gospodarstwach.
Podstawowe zasady żywienia
- Stopniowe zmiany paszy – zwierzęta są wrażliwe na nagłe zmiany, dlatego każdą modyfikację należy wprowadzać stopniowo.
- Wiek i wydajność – inną dawkę potrzebuje jałówka, a inną wysoko wydajna krowa.
- Przechowywanie pasz – pasza musi być sucha i zdrowa, nigdy nie podawaj spleśniałej ani zaparzonej.
- Dostatek wody – woda jest podstawowym składnikiem odżywczym, a jej spożycie może być bardzo wysokie (patrz niżej).
Skład mieszanki paszowej dla krów mlecznych
Największą część dawki pokarmowej (75–80%) powinny stanowić pasze objętościowe – siano, zielonka, sianokiszonka, kiszonka. Ta część zapewnia podstawową ilość włókna potrzebnego do prawidłowego trawienia. Kolejnym elementem są pasze treściwe, które stanowią źródło energii i białka. Podaje się je w ograniczonych ilościach (maks. 3 kg na jedno karmienie), najlepiej równomiernie rozłożonych na dwa posiłki dziennie. Warto również dodawać substancje uzupełniające – mocznik, minerały (wapń, fosfor, sód, potas) i witaminy są niezbędne dla zdrowia, odporności i produkcji mleka.
Żywienie w formie TMR
Najbardziej odpowiednią i efektywną formą karmienia jest tzw. TMR (Total Mixed Ration) – całkowicie wymieszana dawka paszowa, która zawiera idealne proporcje pasz objętościowych i treściwych. Dzięki temu każda krowa otrzymuje taką samą ilość składników odżywczych w każdym kęsie.
Pobór wody
Pobór wody jest kluczowy dla zdrowia krów. Krowy zasuszone (nieprodukujące mleka) spożywają 30–50 litrów wody dziennie, krowy w laktacji około 100–120 litrów dziennie. W czasie wysokich temperatur spożycie może wzrosnąć nawet do 180 litrów dziennie. Zasadą jest zapewnienie czystej, świeżej wody, dostępnej przez cały czas.
Żywienie cieląt
Żywienie cieląt przebiega w trzech głównych etapach:
- Okres siarowy (1.–6. dzień): kluczowy dla odporności, cielę musi otrzymać odpowiednią ilość dobrej jakości siary jak najszybciej po urodzeniu.
- Żywienie mleczne (6.–56. dzień): podaje się mieszankę mleczną lub mleko. Cielę stopniowo zaczyna próbować starter – wysokiej jakości paszę roślinną.
- Żywienie roślinne (od 56. dnia): po odsadzeniu cielę przechodzi na stały pokarm. Dzięki starterowi, podawanemu już od 4. dnia życia, przedżołądki rozwijają się prawidłowo.
Inne artykuły
21.09.2026
Jesienna pielęgnacja królików: o czym nie zapomnieć przed zimą?
Jesień to w hodowli królików okres zmian.
Czytaj artykuł
18.09.2026
Jajo strusie vs. jajo kurze: czym się różnią?
Jaja kurze zna każdy, natomiast jaja strusie zdecydowanie rzadziej pojawiają się w codziennej diecie. Już na pierwszy rzut oka widać, że różnica między nimi jest ogromna.
Czytaj artykuł
16.09.2026
Dlaczego przepiórki dziobią się nawzajem i jak temu zapobiec?
Przepiórki mogą sprawiać wrażenie spokojnych i niewymagających ptaków, jednak od czasu do czasu również między nimi może dochodzić do konfliktów. Krótkie gonitwy lub sporadyczne dziobnięcia nie muszą jeszcze oznaczać problemu. Jeśli jednak jedna przepiórka zaczyna regularnie atakować pozostałe, wyrywać im pióra lub powodować obrażenia, należy zareagować.
Czytaj artykuł