Jak karmić bydło?
Pavel Frček

Autor: Pavel Frček

21.10.2025

Jak karmić bydło?

Prawidłowe żywienie jest absolutną podstawą zdrowia i wydajności krów mlecznych. Krowy są wymagającymi zwierzętami – niezależnie od tego, czy chodzi o produkcję mleka, rozród czy ogólny dobrostan, każdy składnik dawki pokarmowej ma swoje znaczenie. W tym artykule przyjrzymy się zasadom żywienia krów mlecznych i ich cieląt w warunkach domowych oraz w mniejszych gospodarstwach.

Podstawowe zasady żywienia

  • Stopniowe zmiany paszy – zwierzęta są wrażliwe na nagłe zmiany, dlatego każdą modyfikację należy wprowadzać stopniowo.
  • Wiek i wydajność – inną dawkę potrzebuje jałówka, a inną wysoko wydajna krowa.
  • Przechowywanie pasz – pasza musi być sucha i zdrowa, nigdy nie podawaj spleśniałej ani zaparzonej.
  • Dostatek wody – woda jest podstawowym składnikiem odżywczym, a jej spożycie może być bardzo wysokie (patrz niżej).

Skład mieszanki paszowej dla krów mlecznych

Największą część dawki pokarmowej (75–80%) powinny stanowić pasze objętościowe – siano, zielonka, sianokiszonka, kiszonka. Ta część zapewnia podstawową ilość włókna potrzebnego do prawidłowego trawienia. Kolejnym elementem są pasze treściwe, które stanowią źródło energii i białka. Podaje się je w ograniczonych ilościach (maks. 3 kg na jedno karmienie), najlepiej równomiernie rozłożonych na dwa posiłki dziennie. Warto również dodawać substancje uzupełniające – mocznik, minerały (wapń, fosfor, sód, potas) i witaminy są niezbędne dla zdrowia, odporności i produkcji mleka.

Żywienie w formie TMR

Najbardziej odpowiednią i efektywną formą karmienia jest tzw. TMR (Total Mixed Ration) – całkowicie wymieszana dawka paszowa, która zawiera idealne proporcje pasz objętościowych i treściwych. Dzięki temu każda krowa otrzymuje taką samą ilość składników odżywczych w każdym kęsie.

Pobór wody

Pobór wody jest kluczowy dla zdrowia krów. Krowy zasuszone (nieprodukujące mleka) spożywają 30–50 litrów wody dziennie, krowy w laktacji około 100–120 litrów dziennie. W czasie wysokich temperatur spożycie może wzrosnąć nawet do 180 litrów dziennie. Zasadą jest zapewnienie czystej, świeżej wody, dostępnej przez cały czas.

Żywienie cieląt

Żywienie cieląt przebiega w trzech głównych etapach:


  1. Okres siarowy (1.–6. dzień): kluczowy dla odporności, cielę musi otrzymać odpowiednią ilość dobrej jakości siary jak najszybciej po urodzeniu.
  2. Żywienie mleczne (6.–56. dzień): podaje się mieszankę mleczną lub mleko. Cielę stopniowo zaczyna próbować starter – wysokiej jakości paszę roślinną.
  3. Żywienie roślinne (od 56. dnia): po odsadzeniu cielę przechodzi na stały pokarm. Dzięki starterowi, podawanemu już od 4. dnia życia, przedżołądki rozwijają się prawidłowo.

Inne artykuły

Jak przygotować kury na zimę?

03.11.2026

Jak przygotować kury na zimę?

Zbliża się zima, a wraz z nią mroźne noce, krótsze dni i niekorzystne warunki pogodowe. Jak zadbać o kury w tym okresie?

Czytaj artykuł
Automatyczne drzwiczki do kurnika: Jak działają i czy naprawdę warto?

02.11.2026

Automatyczne drzwiczki do kurnika: Jak działają i czy naprawdę warto?

Koniec z wczesnym wstawaniem, aby wypuścić kury, i wieczornym pośpiechem do domu, żeby zdążyć zamknąć je w kurniku! Automatyczne drzwiczki zrobią to wszystko za Ciebie. Jak działają, jakie mają zalety i czy warto w nie zainwestować?

Czytaj artykuł
Dlaczego kury zjadają własne jajka i jak temu zapobiec?

30.10.2026

Dlaczego kury zjadają własne jajka i jak temu zapobiec?

Znajdujesz w gniazdach lęgowych rozbite jajka lub same puste skorupki? Być może zjadają je same kury! Dowiedz się, dlaczego pojawia się ten nieprzyjemny nawyk, jakie mogą być jego przyczyny i jak zapobiec niszczeniu jajek przez kury.

Czytaj artykuł