Autor: Pavel Frček
21.10.2025
Jak karmić bydło?
Prawidłowe żywienie jest absolutną podstawą zdrowia i wydajności krów mlecznych. Krowy są wymagającymi zwierzętami – niezależnie od tego, czy chodzi o produkcję mleka, rozród czy ogólny dobrostan, każdy składnik dawki pokarmowej ma swoje znaczenie. W tym artykule przyjrzymy się zasadom żywienia krów mlecznych i ich cieląt w warunkach domowych oraz w mniejszych gospodarstwach.
Podstawowe zasady żywienia
- Stopniowe zmiany paszy – zwierzęta są wrażliwe na nagłe zmiany, dlatego każdą modyfikację należy wprowadzać stopniowo.
- Wiek i wydajność – inną dawkę potrzebuje jałówka, a inną wysoko wydajna krowa.
- Przechowywanie pasz – pasza musi być sucha i zdrowa, nigdy nie podawaj spleśniałej ani zaparzonej.
- Dostatek wody – woda jest podstawowym składnikiem odżywczym, a jej spożycie może być bardzo wysokie (patrz niżej).
Skład mieszanki paszowej dla krów mlecznych
Największą część dawki pokarmowej (75–80%) powinny stanowić pasze objętościowe – siano, zielonka, sianokiszonka, kiszonka. Ta część zapewnia podstawową ilość włókna potrzebnego do prawidłowego trawienia. Kolejnym elementem są pasze treściwe, które stanowią źródło energii i białka. Podaje się je w ograniczonych ilościach (maks. 3 kg na jedno karmienie), najlepiej równomiernie rozłożonych na dwa posiłki dziennie. Warto również dodawać substancje uzupełniające – mocznik, minerały (wapń, fosfor, sód, potas) i witaminy są niezbędne dla zdrowia, odporności i produkcji mleka.
Żywienie w formie TMR
Najbardziej odpowiednią i efektywną formą karmienia jest tzw. TMR (Total Mixed Ration) – całkowicie wymieszana dawka paszowa, która zawiera idealne proporcje pasz objętościowych i treściwych. Dzięki temu każda krowa otrzymuje taką samą ilość składników odżywczych w każdym kęsie.
Pobór wody
Pobór wody jest kluczowy dla zdrowia krów. Krowy zasuszone (nieprodukujące mleka) spożywają 30–50 litrów wody dziennie, krowy w laktacji około 100–120 litrów dziennie. W czasie wysokich temperatur spożycie może wzrosnąć nawet do 180 litrów dziennie. Zasadą jest zapewnienie czystej, świeżej wody, dostępnej przez cały czas.
Żywienie cieląt
Żywienie cieląt przebiega w trzech głównych etapach:
- Okres siarowy (1.–6. dzień): kluczowy dla odporności, cielę musi otrzymać odpowiednią ilość dobrej jakości siary jak najszybciej po urodzeniu.
- Żywienie mleczne (6.–56. dzień): podaje się mieszankę mleczną lub mleko. Cielę stopniowo zaczyna próbować starter – wysokiej jakości paszę roślinną.
- Żywienie roślinne (od 56. dnia): po odsadzeniu cielę przechodzi na stały pokarm. Dzięki starterowi, podawanemu już od 4. dnia życia, przedżołądki rozwijają się prawidłowo.
Inne artykuły
03.11.2026
Jak przygotować kury na zimę?
Zbliża się zima, a wraz z nią mroźne noce, krótsze dni i niekorzystne warunki pogodowe. Jak zadbać o kury w tym okresie?
Czytaj artykuł
02.11.2026
Automatyczne drzwiczki do kurnika: Jak działają i czy naprawdę warto?
Koniec z wczesnym wstawaniem, aby wypuścić kury, i wieczornym pośpiechem do domu, żeby zdążyć zamknąć je w kurniku! Automatyczne drzwiczki zrobią to wszystko za Ciebie. Jak działają, jakie mają zalety i czy warto w nie zainwestować?
Czytaj artykuł
30.10.2026
Dlaczego kury zjadają własne jajka i jak temu zapobiec?
Znajdujesz w gniazdach lęgowych rozbite jajka lub same puste skorupki? Być może zjadają je same kury! Dowiedz się, dlaczego pojawia się ten nieprzyjemny nawyk, jakie mogą być jego przyczyny i jak zapobiec niszczeniu jajek przez kury.
Czytaj artykuł