Wrzody żołądka u koni

Żołądek konia jest w stosunku do wielkości ciała dość mały – u dużego konia ma średnią objętość około 15 litrów. Jest przystosowany do prawie ciągłego trawienia i wchłaniania niewielkich ilości składników odżywczych. Dlatego w żołądku konia nieustannie wytwarzany jest sok żołądkowy, który zawiera kwas solny i inne kwasy trawienne. Żołądek konia składa się z dwóch części – bezgruczołowej (górnej) i gruczołowej (dolnej). Część bezgruczołowa nie ma własnej ochrony przed działaniem kwasów, dlatego potrzebuje stałego dopływu śliny, która powstaje podczas żucia. Ślina ma odczyn zasadowy, dzięki czemu chroni tę wrażliwą część żołądka. W górnej części żołądka pH wynosi 5–7, a w dolnej części 2–4. Konie w naturalnych warunkach pasą się nawet przez 16 godzin dziennie. Jeśli nie mają dostępu do pożywienia, dochodzi do zwiększenia kwasowości żołądka. Wrzody najczęściej powstają, gdy sok żołądkowy ma kontakt z górną, niechronioną częścią żołądka. Ryzyko znacznie wzrasta podczas treningu na pusty żołądek, gdy może dojść do rozprysku kwasu na część bezgruczołową.

Objawy kliniczne różnią się intensywnością u poszczególnych koni. Nasilenie objawów nie zawsze odpowiada stopniowi zaawansowania choroby – niektóre konie mogą wykazywać wyraźne symptomy, a gastroskopia ujawnia jedynie niewielkie zmiany, lub odwrotnie.

Do najczęstszych objawów należą: zmniejszony apetyt, odmowa przyjmowania paszy, chudnięcie, utrata masy ciała, nerwowość i drażliwość. Pojawia się także prawie wodnista biegunka i nieregularne wypróżnienia. Koń może sygnalizować ból brzucha poprzez odwracanie się, tarzanie, kopanie lub inne niespokojne zachowanie. Typowe są także częste ziewanie, żucie „na sucho”, kwaśny zapach z pyska i zgrzytanie zębami. Wyraźnie spada wydolność – konie niechętnie pracują z powodu dyskomfortu i braku energii, spowodowanego zmniejszonym pobieraniem paszy. Po jedzeniu mogą się kłaść, aby choć częściowo sobie ulżyć. Wyraźne zmiany w zachowaniu, takie jak nerwowość, samouszkodzenia lub agresja, są kolejnym możliwym objawem.

Wrzody i inne choroby górnej części przewodu pokarmowego diagnozuje się za pomocą gastroskopii. Badanie to wykonuje się w sedacji. Gastroskop to około trzymetrowa elastyczna kamera ze światłowodem, którą wprowadza się przez jedną z nozdrzy konia i stopniowo przesuwa przez worek ślepy, gardło, krtań i przełyk aż do żołądka. Po wprowadzeniu urządzenia do żołądka należy go delikatnie napompować powietrzem, aby można było przeprowadzić pełną kontrolę. Badanie trwa około 20 minut i konie zazwyczaj dobrze je znoszą. Przed gastroskopią koń powinien być na czczo przez co najmniej 12 godzin i bez wody przez 3 godziny. Paszę i wodę można podać zwierzęciu z powrotem po ustąpieniu działania sedacji, zazwyczaj po około 30 minutach.