Sposoby chowu drobiu

Chów klatkowy został opracowany w drugiej połowie XX wieku jako wysoce efektywny system intensywnej produkcji jaj. Według niektórych źródeł branżowych nowoczesne, wzbogacone klatki stanowią bardzo zaawansowane technologicznie rozwiązanie, które ogranicza kontakt niosek z odchodami i umożliwia łatwą kontrolę stada.

System ten sprzyja stabilnej nieśności, dobrej jakości jaj oraz utrzymaniu względnie czystego środowiska w hali. Praca hodowcy koncentruje się przede wszystkim na kontroli urządzeń paszowych i pojenia, stanie technicznym wyposażenia oraz zdrowiu kur. Wadą chowu klatkowego jest ograniczona przestrzeń i ograniczone możliwości przejawiania naturalnych zachowań, co jest częstym przedmiotem krytyki z punktu widzenia dobrostanu zwierząt.

W systemie ściółkowym nioski utrzymywane są w dużych grupach w halach, w których część powierzchni podłogi pokryta jest ściółką. Pozostałą część stanowi podłoga rusztowa, pod którą gromadzą się odchody. Karmienie i pojenie zapewniają systemy automatyczne, takie jak karmidła korytowe lub okrągłe oraz poidła kubeczkowe lub kropelkowe. Gniazda lęgowe (gniazda do znoszenia jaj) są zwykle grupowe i wyposażone w automatyczny zbiór jaj, natomiast grzędy umieszczone są nad częścią rusztową podłogi.

Główną zaletą tego systemu jest swobodny ruch kur, który wspiera ich kondycję fizyczną i ogólny stan zdrowia. Dzięki mechanizacji stosunkowo łatwo jest utrzymać warunki w kurniku/hali. Z drugiej strony występuje tu większe zapylenie i emisja gazów w budynku, co zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego i infekcji. Chów w dużych grupach dodatkowo nie sprzyja tworzeniu stabilnych więzi społecznych, co może prowadzić do agresji, a w skrajnych przypadkach nawet do kanibalizmu. Dlatego ten sposób chowu wymaga starannej dbałości o ściółkę, mikroklimat oraz stan zdrowia niosek.

Chów wolierowy stanowi połączenie systemu klatkowego i ściółkowego. Tworzą go metalowe konstrukcje o dwóch do czterech poziomach, na których znajdują się karmidła, poidła, gniazda do znoszenia jaj oraz grzędy. Pomiędzy rzędami konstrukcji znajduje się ściółka, która służy kurom do poruszania się i kąpieli piaskowych (popielenia).

Odchody spadają przez podłogę rusztową na przenośniki taśmowe, które odprowadzają je poza halę. Jaja z gniazd dzięki lekko pochylonej podłodze staczają się na taśmy zbiorcze, a następnie trafiają na centralny przenośnik, który transportuje je do sortowania i znakowania.

Zaletą chowu wolierowego jest możliwość swobodnego poruszania się niosek i lepsze warunki do przejawiania naturalnych zachowań. Wadą pozostaje trudniejsze tworzenie stabilnych grup społecznych, co może prowadzić do urazów lub kanibalizmu. Większa aktywność kur zwiększa również zapylenie w hali, co negatywnie wpływa na zdrowie zwierząt i warunki pracy personelu. Przy dużej liczbie utrzymywanych kur trudniejsza jest także bieżąca kontrola ich stanu zdrowia.

Chów przydomowy kur staje się coraz popularniejszy, zwłaszcza wśród drobnych hodowców. Podstawowym warunkiem powodzenia jest odpowiednio duża i bezpieczna przestrzeń. Kury potrzebują ochrony przed niekorzystną pogodą i drapieżnikami, którą zapewnia im kurnik. Jego podłoga powinna być wyłożona odpowiednią ściółką, na przykład słomą lub trocinami.

Wyposażenie kurnika obejmuje także gniazda do znoszenia jaj wyścielone ściółką, karmidła i poidła. Opieka hodowcy polega na regularnym sprzątaniu kurnika i wybiegu, wymianie wody, karmieniu drobiu oraz zbiorze jaj. Paszę można podawać w postaci gotowych mieszanek paszowych albo przygotowywać ją samodzielnie z odpowiednio dobranych surowców. Właściwa opieka i dobre warunki są podstawą zdrowego chowu i dobrej nieśności.