Koniec chowu klatkowego w UE? Komisja Europejska przygotowuje istotne zmiany

Do najważniejszych planowanych działań należą:

• stopniowe wycofywanie klatkowego chowu kur niosek,
• ograniczenie systematycznego uśmiercania jednodniowych kogutków,
• nowe zasady dotyczące dobrostanu świń,
• większe wsparcie modernizacji gospodarstw,
• nacisk na zapobieganie chorobom i bezpieczeństwo biologiczne,
• wspieranie automatyzacji, czujników i nowoczesnych technologii,
• surowsze wymagania również wobec produktów importowanych.

Należy jednak podkreślić, że obecnie nie jest to jeszcze obowiązujący zakaz na terenie całej Unii Europejskiej. Komisja Europejska dopiero przygotowuje konkretne projekty legislacyjne.

Komisja Europejska zamierza do końca 2026 roku przedstawić projekt nowych przepisów dotyczących kur niosek oraz kurcząt hodowanych na mięso.

Projekt ma skupiać się przede wszystkim na:

• stopniowym wycofywaniu systemów klatkowych,
• poprawie warunków bezpośrednio w gospodarstwach,
• kontroli dobrostanu na podstawie praktycznych wskaźników,
• odpowiednich zasadach dotyczących importu z krajów spoza UE.

Dokładna data całkowitego zakończenia chowu klatkowego nie została jeszcze ustalona. Komisja zakłada, że hodowcy będą potrzebowali odpowiednio długiego okresu przejściowego oraz wsparcia finansowego.

Dużą zmianą ma być również zakończenie systematycznego uśmiercania piskląt płci męskiej pochodzących z linii przeznaczonych do produkcji jaj.

Rozwiązaniem może być technologia umożliwiająca określenie płci pisklęcia jeszcze w jaju. Dzięki temu samiec nie musi się w ogóle wykluć.

Technologie te już istnieją, jednak nadal nie są dostępne i opłacalne dla wszystkich wylęgarni. 

Komisja Europejska chce dlatego wspierać:

• ich dalszy rozwój,
• obniżenie kosztów zakupu,
• szersze wdrażanie ich w praktyce,
• ewentualne nowe oznakowanie jaj.

Także ten projekt ma zostać przedstawiony do końca 2026 roku.

Kolejny projekt ma dotyczyć warunków życia świń.

Komisja Europejska chce go przedstawić do drugiego kwartału 2027 roku, czyli najpóźniej do końca czerwca 2027 roku.

Planowane rozwiązania mogą obejmować:

• stopniowe ograniczanie systemów klatkowych i innych systemów ograniczających ruch,
• przechodzenie na bardziej swobodne sposoby utrzymania,
• większy nacisk na ruch i naturalne zachowania,
• ocenę dobrostanu bezpośrednio w gospodarstwach.

Również w tym przypadku rok 2027 nie oznacza terminu wprowadzenia zakazu. Jest to jedynie data, do której Komisja Europejska ma przedstawić projekt. Konkretne przepisy oraz okresy przejściowe będą dopiero przedmiotem dalszych negocjacji.

Przejście na nowe systemy może być dla gospodarstw bardzo kosztowne. Może wymagać budowy nowych hal, modernizacji istniejących pomieszczeń, instalacji nowocześniejszych systemów pojenia, karmienia i wentylacji oraz technologii do kontroli warunków środowiskowych.

Komisja Europejska przyznaje dlatego, że kosztów tych nie mogą ponosić wyłącznie sami rolnicy.

Rozważane są między innymi:

• wsparcie inwestycyjne z funduszy europejskich i krajowych,
• preferencyjne kredyty,
• specjalne instrumenty finansowe dla produkcji zwierzęcej,
• lepsze wynagradzanie produktów pochodzących z gospodarstw o wyższym poziomie dobrostanu,
• wsparcie dla młodych i początkujących rolników.

Celem jest niedopuszczenie do sytuacji, w której wyższe wymagania dotyczące warunków życia zwierząt zagroziłyby ekonomicznemu funkcjonowaniu europejskich gospodarstw.

Zdaniem Komisji Europejskiej przyszłość hodowli nie opiera się wyłącznie na zakazach. Ważną rolę mają odgrywać również technologie, które ułatwią codzienną opiekę nad zwierzętami.

Wsparcie mogą otrzymać na przykład:

• automatyczne karmidła i poidła,
• czujniki temperatury i wilgotności,
• inteligentne systemy wentylacji,
• monitorowanie stanu zdrowia zwierząt,
• systemy wczesnego ostrzegania,
• robotyka i chów precyzyjny,
• urządzenia służące do oszczędzania i ponownego wykorzystywania wody.

Nowoczesne wyposażenie może pomóc szybciej wykrywać problemy zdrowotne, ograniczyć straty i stworzyć bardziej stabilne warunki w gospodarstwie.

Ptasia grypa i inne choroby w ostatnich latach pokazały, jak szybko mogą objąć całe regiony.

Strategia kładzie dlatego duży nacisk na bezpieczeństwo biologiczne. W praktyce może to oznaczać wsparcie dla:

• stanowisk dezynfekcyjnych,
• pomieszczeń kwarantannowych,
• zabezpieczenia wejść do budynków inwentarskich,
• środków higienicznych,
• szczepień profilaktycznych,
• szybszego informowania hodowców.

Profilaktyka ma być jednym z głównych sposobów zapobiegania dużym stratom oraz przymusowemu uśmiercaniu zwierząt.

Europejscy hodowcy od dawna zwracają uwagę, że surowsze przepisy zwiększają ich koszty. Jednocześnie muszą konkurować z tańszymi produktami pochodzącymi z krajów, w których wymagania dotyczące dobrostanu są znacznie niższe.

Komisja Europejska chce dlatego dążyć do tego, aby wyższe standardy obejmowały również importowane produkty pochodzenia zwierzęcego.

Europejscy rolnicy nie powinni być w ten sposób stawiani w gorszej sytuacji tylko dlatego, że przestrzegają bardziej rygorystycznych przepisów.

Europejskie gospodarstwa hodowlane prawdopodobnie czekają duże zmiany. Nie nastąpią one jednak z dnia na dzień.

Najpierw muszą powstać konkretne projekty legislacyjne. Następnie odbędą się negocjacje oraz ustalanie terminów, warunków i form wsparcia finansowego.

Pewne jest jednak, że przyszłość hodowli będzie coraz bardziej związana z:

• wyższym poziomem dobrostanu zwierząt,
• nowoczesnym wyposażeniem,
• lepszą higieną,
• zapobieganiem chorobom,
• bardziej efektywnym gospodarowaniem,
• automatyzacją codziennych czynności.

Celem planowanych zmian nie powinno być wyłącznie zaostrzanie przepisów. Komisja Europejska chce stworzyć system, w którym zwierzęta będą miały lepsze warunki, a jednocześnie sami hodowcy zachowają możliwość dalszego rozwoju.

Jak oceniają Państwo planowane zmiany? Czy pomogą one europejskim gospodarstwom, czy będą zbyt dużym obciążeniem, szczególnie dla mniejszych hodowców?