Jakie problemy najczęściej dotykają hodowle bydła?

Mastitis to zapalenie gruczołu mlekowego wywołane przez bakterie, które może być również zakaźne. Powstaje z różnych powodów: od predyspozycji genetycznych, przez niewłaściwą higienę, aż po nieodpowiednią technikę doju. Krowa może zarazić się od innej krowy z mastitis, z urządzeń udojowych, wody, skażonych przedmiotów lub za pośrednictwem owadów. Typowe objawy to zaczerwieniony i bolesny gruczoł mlekowy, twardsza konsystencja wymienia, spadek wydajności mlecznej oraz zmiany w mleku, które może stać się wodniste, grudkowate lub zawierać zwiększoną liczbę komórek.

Przy podejrzeniu mastitis należy jak najszybciej wezwać lekarza weterynarii i wprowadzić krowę w okres zasuszenia. Mleko z chorej ćwiartki nie może trafić do obrotu. Profilaktyka obejmuje dokładną higienę, prawidłowy dój, regularną dezynfekcję i kontrolę stanu zdrowia. Do szybkiej orientacji służy test NK – jeśli po dodaniu odczynnika mleko zmienia barwę lub wyraźnie gęstnieje, prawdopodobnie chodzi o mastitis.

Bydło może cierpieć na bóle kończyn z wielu powodów. Do częstych należą przerośnięte racice, ropnie, zgorzel racic, ale także problemy metaboliczne związane z żywieniem po porodzie. Po wycieleniu ważne jest sprawdzenie, czy krowa porusza się normalnie i czy nie ma ukrytych urazów. W tym okresie zwiększa się zapotrzebowanie na wapń, a przy niewłaściwie zbilansowanej dawce pokarmowej może pojawić się porażenie poporodowe.

Prawidłowa długość i stan racic są kluczowe dla komfortowego poruszania się. Konieczna jest regularna korekcja racic przez doświadczonego korektora, który potrafi wykryć również ropnie i inne schorzenia. Profilaktycznie pomagają także kąpiele dezynfekcyjne, które zmniejszają występowanie zgorzeli racic. Dawki pokarmowe należy zmieniać stopniowo, w zależności od okresu – laktacja, poród czy zasuszenie wymagają innego żywienia.

Krowa może się nie zacielić z wielu powodów. Bardzo często winna jest niezbilansowana dawka pokarmowa, która negatywnie wpływa na równowagę hormonalną. Przy inseminacji problemem może być także uszkodzona dawka nasienia. Przy kryciu naturalnym błędem bywa zbyt duża liczba samic przypadająca na jednego byka. Niekiedy przyczyna leży bezpośrednio w układzie rozrodczym samicy. Osobną kategorię stanowią tzw. bycznice – samice urodzone jako bliźnięta z byczkiem, które bardzo często są bezpłodne.

Ogromną rolę odgrywa również człowiek, szczególnie prawidłowe rozpoznanie rui. Do najbardziej charakterystycznych objawów należą: muczenie, niepokój, wzmożona aktywność, spadek wydajności mlecznej, wskakiwanie na inne sztuki, a później tolerowanie tego, że inne sztuki wskakują na nią. Z pochwy pojawia się przezroczysty, lepki śluz. Jeśli inseminacja zostanie wykonana zbyt późno, do zapłodnienia nie dojdzie. Przy powtarzających się niepowodzeniach warto wezwać lekarza weterynarii.

U nowo narodzonych cieląt luźniejsze stolce są normalne, ponieważ siara ma naturalne działanie przeczyszczające. Jeśli jednak pojawia się prawdziwa biegunka, należy działać natychmiast. Cielęta szybko tracą wodę, minerały i składniki odżywcze, co prowadzi do odwodnienia i stanowi zagrożenie życia. Najczęstszymi przyczynami są bakterie, wirusy i pasożyty.

Profilaktyka opiera się na rygorystycznej higienie i czystości środowiska. Boksy muszą być regularnie ścielone, poidła i smoczki myte po każdym użyciu. Należy zapobiegać kontaktowi zdrowych cieląt z chorymi, a w przypadku wystąpienia choroby w grupie – wprowadzić kwarantannę. Cieląt nie powinno się przemieszczać pomiędzy różnymi grupami, ponieważ ich odporność po urodzeniu jest bardzo niska i dopiero zaczyna się rozwijać.