Jak tłoczyć owoce i przygotować domowy moszcz?

Moszcz najczęściej przygotowuje się z jabłek, gruszek lub z połączenia obu tych owoców. Można również wykorzystać winogrona, porzeczki, śliwki oraz inne soczyste owoce.

Owoce powinny być:

• dojrzałe i odpowiednio soczyste,
• pozbawione pleśni i zgnilizny,
• oczyszczone z większych zanieczyszczeń,
• zrównoważone pod względem smaku.

Przejrzałe lub obite owoce zazwyczaj można wykorzystać, jednak uszkodzone miejsca należy wcześniej usunąć. Zgniłe i spleśniałe owoce nie nadają się do przygotowania moszczu, ponieważ mogą negatywnie wpłynąć na jego smak oraz jakość.

Owoce należy najpierw dokładnie przebrać i umyć czystą wodą. Trzeba usunąć liście, gałązki oraz uszkodzone części. Podczas tłoczenia jabłek i gruszek zazwyczaj nie ma potrzeby usuwania drobnych szypułek ani gniazd nasiennych.

Większe owoce warto przed przetworzeniem pokroić na mniejsze kawałki. Samo krojenie najczęściej jednak nie wystarczy. Aby uzyskać większą ilość soku, owoce należy rozdrobnić.

Prasa nie jest w stanie wydobyć odpowiedniej ilości soku z całych jabłek lub gruszek. Rozdrabniacz narusza strukturę owoców i przygotowuje miazgę, którą następnie znacznie łatwiej jest wytłoczyć.

Prawidłowo przygotowana miazga nie powinna mieć całkowicie papkowatej konsystencji. Najlepsze są małe i równomierne kawałki, z których sok może swobodnie wypływać podczas tłoczenia.

Do przetwarzania mniejszej ilości owoców wystarczy rozdrabniacz ręczny. W przypadku większych zbiorów pracę znacznie przyspieszy rozdrabniacz elektryczny.

Przy wyborze prasy należy uwzględnić przede wszystkim ilość przetwarzanych owoców oraz częstotliwość jej użytkowania.

Prasa ręczna

• Prasa ręczna nadaje się do domowego przetwarzania małych i średnich zbiorów. Jest prosta w obsłudze, nie wymaga dostępu do energii elektrycznej i umożliwia łatwe kontrolowanie nacisku.
• Mniejsze prasy są odpowiednie do okazjonalnego przygotowywania moszczu, natomiast większe modele pozwalają przetworzyć jednocześnie więcej miazgi owocowej.

Prasa hydrauliczna lub elektryczna

• Do większej ilości owoców lepiej sprawdzi się prasa hydrauliczna lub elektryczna. Tłoczenie przebiega szybciej i wymaga mniej wysiłku fizycznego. Takie rozwiązanie docenią przede wszystkim właściciele większych sadów oraz osoby regularnie przetwarzające owoce.

Do kosza prasy należy najpierw włożyć czyste płótno filtracyjne. Zatrzyma ono większe kawałki miąższu i zapobiegnie ich przedostawaniu się do gotowego moszczu.

Następnie należy postępować w następujący sposób:

1. Napełnić kosz przygotowaną miazgą owocową.
2. Przykryć miazgę wystającą częścią płótna filtracyjnego.
3. Umieścić płyty dociskowe.
4. Powoli i stopniowo zwiększać nacisk.
5. Wypływający sok zbierać do czystego naczynia.
6. Po zmniejszeniu się nacisku ponownie lekko dokręcić prasę.

Nie należy tłoczyć owoców zbyt szybko ani gwałtownie. Sok potrzebuje czasu, aby stopniowo wypłynąć z miazgi. Przy zbyt dużym nacisku miazga może wydostawać się przez płótno lub zatykać drogi odpływu soku.

Po zakończeniu tłoczenia w koszu pozostaje sucha masa owocowa, czyli wytłoki. Można je dodać do kompostu lub wykorzystać w inny sposób, w zależności od rodzaju owoców.

Świeżo wytłoczony moszcz może zawierać drobne cząsteczki miąższu. Aby uzyskać bardziej klarowny sok, można przecedzić go przez drobne płótno lub filtr.

Lekkie zmętnienie nie jest wadą i jest zupełnie normalne w przypadku domowego moszczu. Po krótkim odstawieniu część osadu opadnie na dno. Klarowniejszy sok można następnie ostrożnie przelać do innego naczynia.

Świeży, niepasteryzowany moszcz należy przechowywać w lodówce i szybko spożyć. Bez dodatkowego zabezpieczenia w naturalny sposób zacznie fermentować.

W celu dłuższego przechowywania moszcz można:

• zamrozić,
• pasteryzować,
• przechowywać w odpowiednich workach lub butelkach,
• wykorzystać do przygotowania napoju fermentowanego.

Podczas pasteryzacji moszcz należy powoli podgrzać do temperatury około 75–80°C. Nie powinien się zagotować, ponieważ zbyt wysoka temperatura może pogorszyć jego smak. Podgrzany moszcz przelewa się do czystych, ogrzanych butelek lub opakowań przeznaczonych do napełniania gorącymi napojami.

Naczynia muszą być dokładnie umyte, a zakrętki nie mogą być uszkodzone. Gotowy moszcz należy przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu. Po otwarciu powinien być przechowywany w lodówce.

Do najczęstszych błędów należy wykorzystywanie zgniłych owoców, niedostateczne rozdrobnienie plonów oraz zbyt szybkie tłoczenie. Problemem może być również niedokładnie umyta prasa lub naczynia, w których pozostały resztki po wcześniejszym przetwarzaniu.

Po każdym użyciu należy dokładnie umyć wszystkie elementy prasy, rozdrabniacza oraz płótno filtracyjne. Sok owocowy szybko zasycha, a później jest znacznie trudniejszy do usunięcia.

Podstawą smacznego domowego moszczu są dobrej jakości owoce, prawidłowo przygotowana miazga oraz powolne i równomierne tłoczenie. Dzięki odpowiedniemu rozdrabniaczowi, prasie i płótnu filtracyjnemu można z łatwością przetworzyć nawet większą część zbiorów i przygotować zapas soku owocowego na kolejne miesiące.

Domowy moszcz można pić na świeżo, poddać pasteryzacji lub wykorzystać jako bazę do dalszego przetwarzania. Przy zachowaniu odpowiedniej higieny i właściwego sposobu przechowywania zachowa przyjemny smak oraz aromat świeżych owoców.